Hoá đơn điều chỉnh hoa hồng đại lý — lập thế nào khi số tiền tăng thêm
Tình huống điển hình: cuối quý, công ty tính lại hoa hồng cho một đại lý — số tiền trên hoá đơn đã xuất hồi đầu quý thấp hơn số thực trả do phát sinh thêm đơn hàng. Kế toán phân vân: lập hoá đơn điều chỉnh tăng, hay xuất hoá đơn mới, hay gộp vào hoá đơn tháng sau cho gọn.
1. Căn cứ pháp lý đang áp dụng
- 1.3. Nghị định 254/2026/NĐ-CP — Chính phủ ban hành 30/06/2026, hiệu lực từ 01/07/2026, quy định chi tiết Luật Quản lý thuế 2025 về hoá đơn, chứng từ điện tử. Thay thế toàn bộ Nghị định 123/2020/NĐ-CP và Nghị định 70/2025/NĐ-CP — hai văn bản này đã HẾT HIỆU LỰC từ 01/07/2026.
Trạng thái hiệu lực tra ngày 01/10/2026. Sếp tự kiểm lại tại vbpl.vn khi dùng ở thời điểm khác.
1.2. Căn cứ sửa hoá đơn cụ thể: Thông tư 91/2026/TT-BTC, Điều 10 khoản 1 điểm b — sai số tiền, thuế suất, tiền thuế, mã số thuế, tên hàng hoá thì người bán được chọn lập hoá đơn điều chỉnh HOẶC thay thế. Điểm c cùng điều: giá trị tăng ghi số dương, giảm ghi số âm. Điều 9: nếu bên mua (đại lý) là tổ chức, bắt buộc có văn bản thoả thuận trước khi điều chỉnh.
2. Hoa hồng tính lại — điều chỉnh hay thay thế, chọn cái nào
| Trường hợp | Cách xử lý |
|---|---|
| 2.1. Hoá đơn đã lập sai về SỐ LƯỢNG, ĐƠN GIÁ, THÀNH TIỀN (kể cả tăng thêm hoa hồng phát sinh) | Lập hoá đơn điều chỉnh — chỉ ghi phần chênh lệch, dương hoặc âm |
| 2.2. Hoá đơn đã lập sai mã số thuế người mua | Được chọn điều chỉnh HOẶC thay thế — cả hai đều hợp lệ (Điều 10 khoản 1 điểm b) |
Trường hợp hoa hồng tính lại do phát sinh thêm doanh số là điều chỉnh SỐ TIỀN — dùng hoá đơn điều chỉnh là phù hợp nhất, vì chỉ cần ghi đúng phần chênh lệch, không phải lập lại toàn bộ hoá đơn.
3. Cách lập hoá đơn điều chỉnh tăng hoa hồng
3.1. Ghi rõ: “Điều chỉnh tăng doanh thu hoa hồng cho hoá đơn số … ký hiệu … ngày …”.
3.2. Số tiền ghi trên hoá đơn điều chỉnh là phần chênh lệch tăng thêm, không ghi lại toàn bộ số tiền hoa hồng.
3.3. Cả hai bên (công ty và đại lý) đều phải căn cứ hoá đơn điều chỉnh để kê khai điều chỉnh doanh thu, thuế giá trị gia tăng tương ứng. Nếu đại lý là tổ chức (công ty, hộ kinh doanh), nhớ lập văn bản thoả thuận trước (Điều 9) — đại lý là cá nhân thì chỉ cần thông báo.
| Nội dung | Thành tiền |
|---|---|
| 3.4. Hoa hồng phát sinh thêm (quý 3, doanh số vượt mốc) | +18.500.000 |
| 3.5. Tổng điều chỉnh tăng | +18.500.000 |
Chỉ ghi 18.500.000đ chênh lệch — không ghi lại toàn bộ số hoa hồng gốc đã xuất hồi đầu quý.
4. Ba lỗi hay gặp
- Lập hoá đơn mới ghi toàn bộ số tiền hoa hồng thay vì chỉ phần chênh lệch — làm trùng doanh thu đã kê khai.
- Không ghi rõ hoá đơn điều chỉnh này liên quan tới hoá đơn gốc số nào, ngày nào — gây khó đối chiếu khi thanh tra.
- Đại lý không kê khai điều chỉnh tương ứng phía bên nhận — lệch dữ liệu hai bên.
5. Việc cần làm ngay trong tuần này
- Rà lại danh sách hợp đồng đại lý có điều khoản tính hoa hồng theo doanh số luỹ kế — đây là nhóm dễ phát sinh điều chỉnh.
- Với hoá đơn hoa hồng sắp điều chỉnh, ghi rõ số hoá đơn gốc trước khi lập điều chỉnh.
- Gửi thông báo cho đại lý biết đã có hoá đơn điều chỉnh để họ kê khai đúng kỳ.
Nhớ một câu: điều chỉnh chỉ ghi phần chênh lệch — ghi lại cả số tiền gốc là tự tay làm trùng doanh thu đã kê khai, hoá đơn gốc và hoá đơn điều chỉnh khi đó cộng dồn sai.
- Mở cổng khách hàng, không mất phí. Sếp chỉ cần mã số thuế là vào được hotro.tckn.vn, xem lại hoá đơn hoa hồng đã xuất cho từng đại lý.
Nhắn tụi mình. Sếp có hợp đồng đại lý tính hoa hồng phức tạp, gửi tụi mình coi cùng trước khi lập hoá đơn điều chỉnh, hoặc hẹn một buổi tại tckn.vn/hen-gap-tu-van.
Miễn trừ trách nhiệm
Bài viết chỉ mang tính chất chia sẻ kinh nghiệm và phổ biến kiến thức. Không thay thế cho tư vấn pháp lý chính thức. Người đọc nên tự tìm hiểu văn bản pháp luật hiện hành hoặc liên hệ cơ quan chức năng, luật sư hoặc chuyên gia để được tư vấn cụ thể. Việc áp dụng thông tin trong bài viết là tự nguyện và người áp dụng tự chịu trách nhiệm.
#tuanthuthue
#hoachdinhthue
#taichinhkhoinghiep
#hoadondientu
#daily