Hỏi – đáp: sàn TMĐT khấu trừ thuế thay hộ kinh doanh — 10 câu hỏi thật

Cập nhật lần cuối 12/10/2026. Luật thay đổi liên tục, Sếp cần chắc thì hỏi tụi mình trước khi làm.

77

Câu hỏi thật từ một chủ sàn thương mại điện tử nhỏ, đã ẩn thông tin nhận dạng: “Sàn em có vài trăm seller là hộ cá thể, tụi em vừa phải làm khấu trừ thuế thay, vừa có chương trình giới thiệu (affiliate) trả hoa hồng cho người giới thiệu. Rối quá, hỏi Sếp mười câu một lượt luôn.”

1. Căn cứ pháp lý đang áp dụng

• 1.1. Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15, Điều 13 khoản 4 — hiệu lực sớm từ 01/01/2026 (riêng điều này, trước ngày hiệu lực chung 01/07/2026 của cả luật). Đây là căn cứ gốc cao nhất, đã đọc trực tiếp nguyên văn: “chủ quản nền tảng thương mại điện tử, nền tảng số khác (trong nước hoặc nước ngoài) có trách nhiệm khấu trừ, khai thay và nộp thay số thuế đã khấu trừ của hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh.”
• 1.2. Nghị định 117/2025/NĐ-CP — quy định chi tiết về quản lý thuế với hoạt động TMĐT của hộ, cá nhân kinh doanh, hiệu lực từ 01/07/2025.
• 1.3. Nghị định 68/2026/NĐ-CP (ban hành 05/03/2026) và Nghị định 141/2026/NĐ-CP (sửa đổi, bổ sung NĐ 68/2026) — quy định chính sách thuế chung cho hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh (ngưỡng miễn thuế, hồ sơ, hoá đơn điện tử). Lưu ý: đây là hai nhóm văn bản điều chỉnh HAI VIỆC KHÁC NHAU — NĐ 117/2025 lo việc sàn khấu trừ tại nguồn theo từng giao dịch; NĐ 68/141/2026 lo cơ chế thuế chung của hộ kinh doanh (ngưỡng miễn 1 tỷ/năm) — không phải văn bản sau thay thế văn bản trước.
• 1.4. Thông tư 91/2026/TT-BTC, Điều 9 — quy định về uỷ nhiệm lập hoá đơn (thay Thông tư 32/2025/TT-BTC đã hết hiệu lực từ 01/07/2026).

Trạng thái hiệu lực tra ngày 06/10/2026 (riêng Điều 13 Luật 108/2025 đã đọc nguyên văn, mức tin cậy cao nhất trong bài). Sếp tự kiểm lại tại vbpl.vn khi dùng ở thời điểm khác.

2. Trả lời từng câu

2.1. Căn cứ tính thuế — giá trước hay sau mã giảm giá?
Doanh thu tính khấu trừ là giá bán SAU khi trừ phần giảm giá do chính người bán (seller) cấp cho khách. Mã giảm giá do SÀN tài trợ (không phải seller bỏ tiền) thì không được trừ khỏi doanh thu tính thuế — vì bản chất đó là khoản sàn chi hộ, không làm giảm giá trị hàng hoá thật seller nhận về. Phí giao dịch, phí vận chuyển, chiết khấu, trợ giá đều không được loại trừ khi tính thuế — coi là chi phí kinh doanh của seller, không phải khoản giảm doanh thu.

2.2. Thời điểm khấu trừ?
Khấu trừ ngay khi đơn hàng được xác nhận và khách thanh toán thành công — không đợi hết thời gian giữ tiền (escrow) 7 ngày. Việc giữ tiền 7 ngày là nghiệp vụ nội bộ của sàn để phòng hoàn/huỷ đơn, không phải mốc tính thuế.

2.3. Khách hoàn tiền khác kỳ thuế — xử lý sao?
Trước hết, phân biệt hai tình huống — nhầm hai cái này là nguồn gốc của phần lớn lỗi khai sai:

• Đơn bị huỷ/hoàn TRƯỚC khi được xác nhận hoàn tất giao dịch: theo xác nhận của chính Chi cục Thuế Thương mại điện tử (Cục Thuế), người bán CHƯA PHẢI lập hoá đơn và chưa phát sinh nghĩa vụ thuế cho đơn đó — nghĩa vụ chỉ sinh ra khi giao dịch được xác nhận hoàn tất. Trường hợp này không có gì phải “điều chỉnh”, vì chưa từng tính thuế từ đầu.
• Đơn ĐÃ hoàn tất (đã lập hoá đơn, đã bị khấu trừ thuế) rồi mới bị trả hàng/hoàn tiền sau: lúc này mới cần hoá đơn điều chỉnh giảm cho đúng số tiền thực tế, và điều chỉnh giảm doanh thu tính thuế của kỳ phát sinh hoàn trả — không sửa lại tờ khai kỳ cũ đã nộp.

⚠ Pháp luật hiện hành CHƯA có hướng dẫn chi tiết cho trường hợp tổng tiền hoàn trong một tháng VƯỢT tổng doanh thu phát sinh trong tháng đó (doanh thu ròng âm) — đây là khoảng trống thật của luật, không phải Sếp hỏi sai. Sàn có khối lượng giao dịch lớn, tỷ lệ hoàn cao nên chủ động hỏi bằng công văn gửi Cục Thuế quản lý trực tiếp để có văn bản trả lời chính thức, tránh tự suy luận rồi áp sai.

2.4. Hoa hồng cho người giới thiệu (affiliate) — có phải khấu trừ TNCN không?
Có. Nếu người giới thiệu là cá nhân thường, chưa đăng ký kinh doanh, và mỗi lần trả hoa hồng từ 2 triệu đồng trở lên, đơn vị chi trả (sàn hoặc seller — bên nào ký hợp đồng trả hoa hồng trực tiếp cho người đó) phải khấu trừ 10% thuế TNCN trước khi trả (theo Thông tư 111/2013/TT-BTC, thu nhập từ hoa hồng môi giới). Nếu người giới thiệu đã có đăng ký hộ/cá nhân kinh doanh thì họ tự khai, tự nộp — bên trả không khấu trừ.

2.5. Tờ khai, kỳ khai, hạn nộp, chứng từ khấu trừ?
Mẫu 01/CNKD-TMĐT (tờ khai khấu trừ) kèm 01-1/BK-CNKD-TMĐT (bảng kê chi tiết từng seller). Khai theo tháng, hạn nộp chậm nhất ngày 20 tháng sau. Sàn phải cấp chứng từ khấu trừ thuế cho từng seller để họ đối chiếu khi quyết toán/hoàn thuế.

2.6. Uỷ nhiệm xuất hoá đơn — cần gì, hoàn đơn xử lý sao?
Theo Thông tư 91/2026/TT-BTC Điều 9: hộ kinh doanh được uỷ nhiệm cho sàn lập hoá đơn thay. Văn bản uỷ nhiệm cần ghi rõ mục đích, thời hạn, phương thức thanh toán, trách nhiệm mỗi bên; sàn phải thông báo cho cơ quan thuế và công khai việc nhận uỷ nhiệm. Hoá đơn xuất ra ghi đủ tên, địa chỉ, mã số thuế của CẢ hai bên (bên uỷ nhiệm và bên nhận uỷ nhiệm). Khi khách hoàn đơn: dùng hoá đơn điều chỉnh giảm (không phải thay thế) — đúng nguyên tắc chung ở bài “Hoá đơn hàng bán bị trả lại” đã đăng.

2.7. Ngưỡng miễn thuế — dưới ngưỡng thì sàn còn khấu trừ không?
Ngưỡng doanh thu miễn thuế GTGT, TNCN hiện nay là 1 tỷ đồng/năm theo Nghị định 141/2026/NĐ-CP, hiệu lực từ 01/01/2026 — sửa cụm “500 triệu đồng” thành “1 tỷ đồng” tại các điều quy định thuế GTGT, TNCN cho hộ kinh doanh. Đây là ngưỡng chung cho mọi hộ kinh doanh, không phân biệt kênh bán, nên áp dụng luôn cho seller bán qua sàn TMĐT.
Vì sàn không biết trước tổng doanh thu cả năm của từng seller, sàn vẫn khấu trừ theo từng giao dịch phát sinh trong năm. Nếu cuối năm doanh thu thực tế dưới 1 tỷ, phần thuế đã khấu trừ được hoàn lại theo thủ tục hoàn thuế.

⛔ Mức ngưỡng và Nghị định 141/2026/NĐ-CP ở trên lấy từ một nguồn tóm tắt, chưa đối chiếu qua AI Luật bằng số điều cụ thể — khác với các căn cứ còn lại trong bài đã có số điều rõ ràng. Sếp tự kiểm lại số 1 tỷ này tại vbpl.vn hoặc hỏi lại trước khi áp dụng cho quyết toán.

2.8. Thông tin bắt buộc thu của seller — chỉ CCCD hay cần cả mã số thuế?
Sàn cần thu cả CCCD và mã số thuế cá nhân (nếu seller đã có), vì mã số thuế là căn cứ để lập tờ khai 01/CNKD-TMĐT theo từng người. Seller chưa có mã số thuế thì sàn dùng CCCD để đăng ký thuế hộ (theo cơ chế liên thông CCCD — mã số thuế hiện hành).

2.9. Hàng do chính sàn (pháp nhân công ty) bán trực tiếp — tính khác không?
Đúng. Khi sàn là NGƯỜI BÁN (không phải trung gian cho seller khác), giao dịch đó tính thuế theo cách thông thường của doanh nghiệp — không áp dụng cơ chế khấu trừ 1,5% dành cho hộ/cá nhân kinh doanh trên nền tảng. Đây là giao dịch bán hàng bình thường, kê khai thuế GTGT, TNDN theo chế độ kế toán doanh nghiệp của chính sàn.

2.10. Đã bị sàn khấu trừ thuế — seller còn phải xuất hoá đơn khi khách yêu cầu không?
Vẫn phải. Khấu trừ thuế và nghĩa vụ xuất hoá đơn là hai việc khác nhau. Nếu chưa uỷ nhiệm cho sàn xuất hoá đơn (mục 2.6), seller tự xuất khi khách yêu cầu. Nếu đã uỷ nhiệm, sàn xuất thay theo đúng phạm vi uỷ nhiệm đã đăng ký.

3. Ba lỗi hay gặp

1. Trừ luôn phí giao dịch, phí vận chuyển ra khỏi doanh thu tính thuế — sai, hai khoản này không được loại trừ.
2. Không cấp chứng từ khấu trừ cho seller — seller mất căn cứ đối chiếu khi quyết toán/hoàn thuế cuối năm.
3. Quên thông báo cơ quan thuế khi nhận uỷ nhiệm xuất hoá đơn — hoá đơn xuất thay có thể bị coi không hợp lệ.

4. Việc cần làm ngay trong tuần này

1. Rà lại công thức tính doanh thu khấu trừ trong hệ thống — bảo đảm KHÔNG trừ phí giao dịch, vận chuyển, chỉ trừ giảm giá do seller tự cấp.
2. Kiểm tra hệ thống đã tự sinh chứng từ khấu trừ gửi cho từng seller mỗi kỳ chưa.
3. Với chương trình affiliate, rà lại danh sách người giới thiệu — ai là cá nhân thường (phải khấu trừ 10%), ai đã có hộ/cá nhân kinh doanh (không khấu trừ).

Nhớ một câu: mười câu hỏi khác nhau nhưng chung một gốc — khấu trừ thuế, xuất hoá đơn, trả hoa hồng là ba việc TÁCH BIỆT, làm đúng một việc không có nghĩa hai việc kia tự động đúng theo.

Mở cổng khách hàng, không mất phí. Sếp chỉ cần mã số thuế là vào được hotro.tckn.vn, xem lại chứng từ khấu trừ thuế và hoá đơn liên quan.

Nhắn tụi mình. Sếp gửi luồng nghiệp vụ khấu trừ hiện tại của sàn, tụi mình soát cùng trước khi kỳ khai thuế tháng tới, hoặc hẹn một buổi tại tckn.vn/hen-gap-tu-van.

Miễn trừ trách nhiệm

Bài viết chỉ mang tính chất chia sẻ kinh nghiệm và phổ biến kiến thức, dựa trên câu hỏi thực tế đã được ẩn danh. Riêng mục 2.7 (ngưỡng miễn thuế) CHƯA xác nhận số liệu chính thức — xem khối cảnh báo. Bài không thay thế cho tư vấn pháp lý chính thức. Người đọc nên tự tìm hiểu văn bản pháp luật hiện hành hoặc liên hệ cơ quan chức năng, luật sư hoặc chuyên gia để được tư vấn cụ thể. Việc áp dụng thông tin trong bài viết là tự nguyện và người áp dụng tự chịu trách nhiệm.

#tuanthuthue
#hoachdinhthue
#taichinhkhoinghiep
#thuongmaidientu
#hoidapcungsep

Bài này có giúp được Sếp không? Có Chưa, còn thiếu